Męskości a wielokryzys

W ostatnich latach Polska, jak i region Europy Środkowo-Wschodniej, mierzy się z wielokryzysem, który wywiera istotny wpływ na społeczeństwo. Jednym z kluczowych czynników destabilizujących jest trwająca wojna w Ukrainie. Konflikt ten oddziałuje na nasz kraj w wielu wymiarach – politycznym, ekonomicznym, ale także społecznym. Pośrednio z nim związany z kryzys migracyjny na granicy z Białorusią uwidocznił niezdolność państwa do zarządzania migracją, jak również do kontrolowania rosnącej paniki moralnej wokół tej kwestii. Innym ważnym kryzysem, który pozostaje wciąż w społecznej pamięci, jest niedawno zakończony kryzys pandemiczny. Pandemia COVID-19 unaoczniła wiele istniejących nierówności, w tym niesprawiedliwy podział pracy opiekuńczej, która nadal pozostaje słabo doceniana, mimo że jest fundamentalna dla funkcjonowania społeczeństwa.  Proponujemy, aby podczas tej sesji przyjrzeć się tym kryzysom z perspektywy genderowej, a szczególnie z mało dotychczas rozwiniętej w polskiej socjologii perspektywy socjologii męskości. Męskość i mężczyźni odgrywają kluczową rolę zarówno w narracjach o wojnie, jak i w samych działaniach wojennych (Christensen i Kyed, 2022). Samotni, młodzi mężczyźni migranci są coraz częściej postrzegani jako główne zagrożenie dla współczesnej Europy, co wymaga socjologicznej analizy (Scheibelhofer, 2017). Z kolei pandemia ujawniła, że choć mężczyźni zaczynają odgrywać coraz większą rolę w pracy reprodukcyjnej, ich wkład nadal pozostaje marginalny w porównaniu do kobiet (Kubisa, 2023). Zastanowimy się, w jaki sposób narzędzia analityczne wypracowane w socjologii męskości, takie jak teoria męskości hegemonicznej (Connell, 2000), koncepcja męskości troski (Elliott, 2016), teoria męskości hybrydowej (Bridges, 2014) czy wreszcie koncepcja męskości obrony (Wojnicka, 2022) mogą pomóc w lepszym zrozumieniu wielkokryzysów i ich wpływu na społeczeństwo. Porozmawiamy także o tym, w jaki sposób specyficzne konteksty – polski i środkowoeuropejski – mogą wzbogacić teoretyczne dyskusje w obrębie socjologii skupionej na relacjach płciowych i jak perspektywy obecne w innych subdyscyplinach socjologicznych wpisują się w tego typu dyskusje. Tym samym, sesja ta pozwoli na przecięcie zainteresowań socjologii płci z innymi subdyscyplinami, w tym socjologią pracy, socjologią życia intymnego oraz socjologią migracji.